In onze themareeks gaan we niet alleen op de achterliggende theorie van de christendemocratie in, maar maken we ook kennis met enkele christendemocraten. Op die manier schetsen we een beeld van de achtergronden en drijfveren van christendemocraten in de landelijke en lokale politiek. Deze keer hebben we een interview met Anne Kuik.

Anne Kuik is vanaf 2017 Tweede Kamerlid voor het CDA en was daarvoor raadslid en fractievoorzitter van het CDA in de stad Groningen. Als Kamerlid is ze nu woordvoerder voor thema’s die raken aan ontwikkelingssamenwerking, MBO, mensenhandel en preventie. Tegelijk is ze als Groninger met name achter de schermen sterk betrokken bij het gasdossier. Berend van der Kolk (redactie) sprak vlak voor het zomerreces met haar over drijfveren, boeken en christendemocratische uitgangspunten.

Wanneer wist je dat je een christendemocraat was?
Haha! Tja, ik kwam ooit bij een radioprogramma van de EO werken, toen werd al snel tegen mij gezegd “nu word je een EO-vrouw”. Ik zou eerder zeggen: ik ben vooral mezelf. En vanuit mezelf past iets bij me. Vanuit mezelf past het CDA bij me. Dat gaat over hoe je in het leven staat, hoe je opgevoed bent ook.

En waarom past de christendemocratie goed bij jou?
Een thema dat voor mij belangrijk is, is gerechtigheid. Alle kernwoorden zijn natuurlijk belangrijk, maar voor mij springt gerechtigheid er bovenuit. En ik heb altijd wel interesse gehad in de politiek, maar ook in de samenleving. Toen ik op de basisschool zat keek ik het journaal wel bijvoorbeeld. Maar tegelijk was ik ook geen wijsneus ofzo, die elke dag naar debatten keek. Sterker nog, lagerhuisdebatten op televisie vond ik juist vréselijk om naar te kijken. Ik ben vooral opgevoed met het idee van: je moet je best doen, alles uit je talenten halen, niet lui zijn. Maar ook het idee dat je niet alleen voor jezelf leeft was erg belangrijk.

Het “niet voor jezelf” leven komt terug in veel van de thema’s die je aansnijdt in de Tweede Kamer. Voordat je echter als Kamerlid aan de slag ging was je jaren raadslid in Groningen. Wat is voor jou belangrijk bij het uitvoeren van je werk als volksvertegenwoordiger?
Iedereen vliegt vanuit een andere startpositie onderwerpen aan. Daarom vind ik het wel belangrijk om na te denken over waar iemand anders vandaan komt – en waar kan ik dus de brug slaan om de verbinding te creëren. In de gemeenteraad [in Groningen] hadden wij twee zetels dus dan heb je heel hard ook anderen nodig. Vandaar dat het goed is dat je je inleeft en zoekt naar mogelijkheden tot verbinding.

“Ik vind het belangrijk om na te denken over waar iemand anders vandaan komt.”

In hoeverre is zo’n proces anders als je met lokale partijen wilt samenwerken?
Bij lokale partijen hangt het heel sterk af van de personen die in de partijen zitten en aan het woord zijn wat er gevonden wordt. Zulke partijen hebben niet de grondtonen van waaruit ze allemaal denken. Als CDA-raadslid besefte ik vaak dat het bijzonder is dat je bij elkaar komt en sowieso al vaak op dezelfde lijn zit. Dat komt omdat je allemaal vanuit een bepaalde visie handelt. Je kijkt al snel naar de verantwoordelijkheid van de samenleving zonder te snel van alles te laten uitvoeren door de overheid. Dat zit dan toch in je als CDA’er.

Wat is voor jou het belangrijkste christendemocratische uitgangspunt?
Gerechtigheid is altijd zeer sterk aanwezig voor mij. Natuurlijk, het is een streven, een ideaal, maar wel één waar ik me voor wil blijven inzetten, mijn belangrijkste drijfveer.

“Alle kernwoorden zijn natuurlijk belangrijk, maar voor mij springt gerechtigheid er wel bovenuit.”

Waar haal jij inspiratie vandaan voor je werk? Is er een boek dat je elke christendemocraat aanraadt?
Zelf vind ik C.S. Lewis heel inspirerend. Een boek dat ik hier heb staan is Onversneden Christendom. Sommige vraagstukken gaan over gevoel en moraal. Soms heb ik wel eens een bepaald gevoel bij een politieke of ethische kwestie maar kan ik het nog niet goed onder woorden brengen. En dat kan hij juist wel. Hier bijvoorbeeld [Anne pakt het boek erbij waarin ze verschillende teksten aan heeft gestreept] schrijft hij: “Het is niet aan ons te zeggen wie er ten diepste wel of niet de geest van Christus benaderd.” Je moet dus oppassen met vragen zoals “wie is goed” en “wie is slecht”, of “wie is de beste christen”. Wij kunnen niet in het hart van mensen kijken. Bij dit soort teksten denk ik: Wow! Ja, mooi, zo is het ook!

Is er iemand naar wie je opkijkt? Een vrouw of man in de christendemocratische politiek die misschien wel een voorbeeld voor je is?
Toen ik net lid werd bij het CDA was Piet Hein Donner voor mij dé CDA’er. Dat komt misschien ook omdat ik rechten studeerde, en dan heb je zo’n ultieme jurist die daar staat – die vond ik daarom altijd wel heel interessant. Dichtbij in Groningen heb ik Alfons Dölle kort gekend. Hij zat ook voor het CDA in de Eerste Kamer. Wat ik bijzonder aan hem vond was dat hij zó wijs was, maar ook gewoon géén ego had – dat is zo verfrissend in de politiek! Een wijze man waar je allerlei vraagstukken aan kon voorleggen terwijl hij zelf zo down-to-earth was! Zowel als persoon als inhoudelijk een heel inspirerende man.

“Wat je ziet is dat marktwerking onze samenleving uit balans brengt. Dat wringt wat mij betreft en verdient de aandacht van het CDA de komende jaren!”

Tot slot, waar moet het CDA zich de komende vijf jaren met name mee bezighouden?
Er zijn nog een aantal grote thema’s waar we iets mee moeten. Op het gebied van ontwikkelingssamenwerking bijvoorbeeld zouden we voor meer mensen perspectief moeten bieden. Ook zijn er grote problemen rond marktwerking. Als je bijvoorbeeld kijkt naar handel en waardeketens moeten echt nadenken hoe we dit eerlijker kunnen inrichten. Kijk bijvoorbeeld naar cacao. Cacaoboeren zelf verdienen daar nog steeds relatief weinig aan, ook al leveren sommigen al via Fairtrade organisaties, terwijl grotere bedrijven elders de winst opstrijken. Dit is maar één voorbeeld, maar wat je ziet is dat marktwerking onze samenleving uit balans brengt. Dat wringt wat mij betreft en verdient onze aandacht!

We bedanken Anne Kuik heel hartelijk voor haar antwoorden en tijd. We wensen haar een goede zomervakantie toe en alvast veel succes met alle werkzaamheden na het reces en de aanloop naar de verkiezingen volgend jaar!